Zhurma dhe ndotja akustike: Si të mbroheni ligjërisht

Zhurma e tepërt është një nga problemet më të zakonshme në jetën urbane, që ndikon drejtpërdrejt në shëndetin, qetësinë dhe cilësinë e jetës së qytetarëve. Ndotja akustike mund të vijë nga biznese, lokale nate, ndërtimet, trafiku apo edhe fqinjët. Në Shqipëri, kjo çështje nuk është vetëm problem praktik, por edhe çështje ligjore, pasi lidhet me të drejtën për një mjedis të qetë dhe të shëndetshëm.

Çfarë konsiderohet ndotje akustike?

Ndotja akustike ndodh kur niveli i zhurmës tejkalon kufijtë e lejuar dhe ndikon në jetën normale të individëve. Kjo përfshin: Zhurma të vazhdueshme nga muzika e lartë, punime ndërtimi jashtë orareve të lejuara, aktivitete industriale apo çdo burim tjetër që prish qetësinë. Edhe zhurmat e përsëritura dhe të vazhdueshme, edhe nëse nuk janë shumë të forta, mund të konsiderohen shqetësim ligjor.

Cilat janë të drejtat tuaja?

Çdo qytetar ka të drejtë të jetojë në një ambient të qetë dhe pa shqetësime të panevojshme. Kjo nënkupton që: Askush nuk ka të drejtë të krijojë zhurmë që cenon jetën dhe shëndetin e të tjerëve. Institucionet publike kanë detyrimin të ndërhyjnë kur këto kufij tejkalohen. Kjo e drejtë lidhet edhe me mbrojtjen e shëndetit dhe privatësisë.

Kur kemi shkelje ligjore?

Shkelje konsiderohet kur zhurma: Është e vazhdueshme dhe shqetësuese. Ndodh jashtë orareve të lejuara (sidomos natën). Tejkalon normat e përcaktuara për zonat e banuara. Për shembull, muzikë e lartë në orët e vona, punime ndërtimi në orar të papërshtatshëm ose aktivitete biznesi pa izolim akustik.

Çfarë duhet të bëni në praktikë?

Nëse përballeni me zhurmë të tepërt, hapi i parë është të kërkoni zgjidhje direkte (p.sh. komunikim me fqinjin ose biznesin). Në shumë raste, problemi zgjidhet pa ndërhyrje ligjore. Nëse situata vazhdon, duhet të dokumentoni problemin: regjistrime audio/video, data dhe orare të zhurmës, si dhe dëshmi nga persona të tjerë. Më pas mund të paraqisni ankesë pranë autoriteteve përkatëse (policia, bashkia, inspektoratet).

Kur duhet të ndiqni rrugë ligjore?

Nëse zhurma vazhdon dhe institucionet nuk ndërhyjnë, mund të drejtoheni në gjykatë. Në këtë rast, mund të kërkoni: Ndalimin e aktivitetit që shkakton zhurmën dhe, në disa raste, dëmshpërblim për shqetësimin e shkaktuar. Në praktikë, rastet më serioze lidhen me biznese që nuk respektojnë normat akustike.

Gabimet që duhet të shmangni

Mosveprimi është gabimi më i zakonshëm. Shumë persona ankohen vetëm verbalisht dhe nuk mbledhin prova. Të tjerë nuk ndjekin rrugën e duhur institucionale. Një qasje e dokumentuar dhe e strukturuar rrit shumë shanset për zgjidhje.

“Qetësia në shtëpi është një e drejtë – zhurma e tepërt nuk duhet toleruar kur cenon jetën dhe shëndetin.”
- ekipi Drejtesiaperju.al

Shënim: Ky material është informues dhe nuk zëvendëson këshillimin ligjor të personalizuar sipas situatës suaj.