Si të bëni ankesë në Gjykatën Kushtetuese

Gjykata Kushtetuese është institucioni më i lartë në Shqipëri për mbrojtjen e Kushtetutës dhe të drejtave themelore të njeriut. Ajo nuk shqyrton çdo çështje si gjykatat e zakonshme, por ndërhyn vetëm kur ka shkelje të Kushtetutës. Një nga mënyrat kryesore për t’u drejtuar në këtë gjykatë është përmes ankesës kushtetuese individuale, e cila përdoret kur një person pretendon se i janë shkelur të drejtat themelore.

Kur mund të ankoheni në Gjykatën Kushtetuese?

Ju mund të paraqisni ankesë vetëm në raste të caktuara dhe jo për çdo problem ligjor. Kushti kryesor është: Duhet të pretendoni shkelje të një të drejte kushtetuese (p.sh. e drejta për proces të rregullt, pronë, privatësi, barazi para ligjit).

Gjithashtu, duhet të keni shteruar të gjitha mjetet e tjera ligjore, pra: Duhet të keni kaluar nëpër gjykatat e zakonshme (shkalla e parë, apel, Gjykata e Lartë) ose procedurat administrative përkatëse.

Vetëm pasi nuk gjeni zgjidhje në këto nivele, mund të drejtoheni në Gjykatën Kushtetuese.

Çfarë nuk mund të shqyrtojë Gjykata Kushtetuese?

Është e rëndësishme të kuptohet se kjo gjykatë nuk: Nuk rishikon faktet e çështjes (nuk vendos kush ka të drejtë në një konflikt civil apo penal). Nuk vepron si “gjykatë e katërt” për çdo rast. Ajo shqyrton vetëm nëse gjatë procesit janë shkelur të drejtat kushtetuese.

Afatet për paraqitjen e ankesës

Afati për paraqitjen e ankesës është i kufizuar: Zakonisht duhet të paraqitet brenda 4 muajve nga momenti kur vendimi përfundimtar është bërë i formës së prerë. Mosrespektimi i këtij afati çon në refuzimin e ankesës.

Si bëhet ankesa?

Ankesa duhet të jetë e strukturuar dhe të përmbajë:

Të dhënat tuaja, përshkrimin e çështjes, vendimet e mëparshme gjyqësore dhe argumentimin se si është shkelur e drejta kushtetuese. Duhet të bashkëngjitni të gjitha dokumentet përkatëse dhe provat që mbështesin pretendimin tuaj.

Në praktikë, ankesa kërkon një argumentim juridik të saktë dhe të mirëstrukturuar.

Çfarë vendos Gjykata Kushtetuese?

Gjykata mund të: Pranojë ankesën dhe të konstatojë shkeljen e të drejtës kushtetuese. Në këtë rast, mund të shfuqizojë vendimin e mëparshëm dhe të kërkojë rishqyrtim të çështjes. Ose ta rrëzojë ankesën nëse nuk plotëson kushtet ose nuk ka shkelje. Vendimet e saj janë përfundimtare dhe të detyrueshme.

Sa janë shanset reale?

Jo çdo ankesë pranohet. Në praktikë, vetëm një pjesë e vogël e rasteve kalon fazën e pranimit, sepse kërkesat ligjore janë strikte. Kjo e bën shumë të rëndësishëm përgatitjen e saktë të ankesës.

Shumë persona bëjnë gabime që çojnë në refuzim: Nuk kanë shteruar mjetet e tjera ligjore. Nuk respektojnë afatin 4-mujor. Nuk argumentojnë qartë shkeljen kushtetuese. Paraqesin ankesa që lidhen me faktet dhe jo me të drejtat. 

Këto gabime mund të shmangen me një qasje të kujdesshme dhe profesionale.

“Gjykata Kushtetuese nuk është një hap i zakonshëm – ajo është mjeti i fundit për mbrojtjen e të drejtave themelore.”
- ekipi Drejtesiaperju.al

Shënim: Ky material është informues dhe nuk zëvendëson këshillimin ligjor të personalizuar sipas situatës suaj.